Bỏ thuế khoán từ 2026: Hộ kinh doanh sẽ chịu tác động thế nào và cần chuẩn bị ra sao?

Từ ngày 1/1/2026, cơ chế thuế khoán áp dụng nhiều năm qua đối với hộ kinh doanh sẽ chính thức chấm dứt. Thay vào đó, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ thực hiện cơ chế “tự kê khai – tự nộp thuế theo doanh thu thực tế”. Đây được đánh giá là một bước chuyển quan trọng, hướng tới minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, đồng thời giúp số thuế phải nộp phản ánh sát thực tế hơn so với trước đây.

Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng khiến không ít hộ kinh doanh lo lắng. Họ vốn đã quen với việc nộp thuế khoán cố định hàng tháng, giờ đây phải tự quản lý sổ sách, ghi chép doanh thu, lưu giữ hóa đơn, theo dõi thu – chi và tự chịu trách nhiệm về số liệu kê khai của mình.

Vì sao phải bỏ thuế khoán?

Trong nhiều năm qua, thuế khoán được áp dụng như một giải pháp tình thế để quản lý thuế đối với kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của mô hình này là không phản ánh đúng doanh thu thực tế. Có những hộ doanh thu cao nhưng vẫn nộp thuế thấp, trong khi một số hộ có doanh thu giảm mạnh nhưng vẫn phải gánh mức khoán cố định.

Bên cạnh đó, mô hình này phụ thuộc nhiều vào việc ước lượng và khảo sát của cơ quan thuế, dẫn đến tình trạng thiếu khách quan, dễ phát sinh tranh cãi. Việc chuyển sang cơ chế tự kê khai được kỳ vọng sẽ tạo môi trường minh bạch hơn, công bằng hơn giữa các hộ kinh doanh, doanh nghiệp và người nộp thuế.

Cách tính thuế từ năm 2026

Theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, vẫn phải thực hiện kê khai doanh thu theo quy định. Điều này có nghĩa là ngưỡng chịu thuế vẫn giữ vai trò “bộ lọc” để bảo vệ hộ kinh doanh siêu nhỏ.

Với hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên, việc nộp thuế sẽ căn cứ trên doanh thu thực tế phát sinh. Hộ kinh doanh có thể kê khai theo doanh thu hoặc theo doanh thu trừ chi phí, tùy thuộc mô hình hoạt động và hướng dẫn chi tiết của cơ quan thuế.

Ngoài ra, với hộ kinh doanh có quy mô lớn hơn, việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng sẽ được áp dụng rộng rãi. Điều này giúp cơ quan quản lý thuận lợi hơn trong việc theo dõi dòng tiền và doanh thu khai báo.

Hộ kinh doanh lo lắng điều gì?

Sự thay đổi nào cũng đi kèm tâm lý lo ngại. Nhiều hộ kinh doanh bày tỏ e dè trước việc phải tự ghi chép và kê khai. Một chủ cửa hàng tạp hóa chia sẻ: “Trước giờ chỉ quen bán hàng, cuối tháng đóng thuế khoán. Giờ chuyển sang kê khai, sợ sai sót rồi bị phạt”.

Ba nỗi lo phổ biến có thể dễ dàng nhận thấy:

1. Ngại làm sổ sách kế toán
   Nhiều hộ kinh doanh nhỏ, đặc biệt trong lĩnh vực bán lẻ, quán ăn, dịch vụ cá nhân… không quen sử dụng phần mềm hay ghi chép thường xuyên.

2. Sợ bị kiểm tra thường xuyên
   Việc kê khai dựa trên doanh thu khiến một số người lo ngại sẽ bị giám sát chặt, mất “quyền chủ động” như trước.

3. Không am hiểu quy định pháp luật
   Rào cản lớn nhất nằm ở sự phức tạp trong việc kê khai, tính thuế và lưu trữ chứng từ.

Tuy nhiên, theo cơ quan quản lý, mục tiêu chính vẫn là khuyến khích sự minh bạch, xây dựng hệ thống thuế công bằng hơn, chứ không phải làm khó người kinh doanh.

Cũng cần nhìn vào mặt tích cực

Nếu đánh giá khách quan, việc bỏ thuế khoán mang lại không ít lợi ích cho hộ kinh doanh.

Thứ nhất, hộ có doanh thu thấp sẽ giảm áp lực thuế. Nhiều trường hợp doanh thu thực tế biến động theo mùa, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức. Khi áp dụng cơ chế kê khai, số thuế phải nộp sẽ linh hoạt hơn.

Thứ hai, hộ kinh doanh phát triển lớn mạnh dễ dàng chuyển lên doanh nghiệp. Một hệ thống sổ sách rõ ràng giúp việc mở rộng kinh doanh diễn ra thuận lợi và minh bạch.

Thứ ba, việc minh bạch hóa doanh thu giúp hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng, vốn vay. Ngân hàng luôn ưu tiên những mô hình kinh doanh có số liệu tài chính rõ ràng.

Cơ quan thuế cũng đang thay đổi cách hỗ trợ

Không chỉ đưa ra quy định, cơ quan thuế cũng đang chuyển hướng sang đồng hành và hướng dẫn thay vì chỉ kiểm tra – xử phạt. Nhiều địa phương đã tổ chức lớp tập huấn, mở tổng đài, triển khai bộ phận hỗ trợ kê khai trực tuyến.

Song, để việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, các hộ kinh doanh không thể tiếp tục ghi chép thủ công, rời rạc như trước. Đây là lúc công nghệ đóng vai trò quan trọng.

---

Giải pháp công nghệ – chìa khóa giúp hộ kinh doanh thích ứng

Thay vì lo lắng, các hộ kinh doanh có thể chủ động chuẩn bị bằng cách ứng dụng công nghệ trong quản lý bán hàng, hóa đơn và sổ sách thuế. Một trong những giải pháp được nhiều hộ kinh doanh và cửa hàng bán lẻ quan tâm hiện nay là Goclick – nền tảng quản trị bán hàng và hóa đơn điện tử.

Goclick giải quyết vấn đề gì?

Trước tiên, Goclick giúp tự động ghi nhận doanh thu theo từng ngày, từng ca bán hàng, thay vì phải nhớ, ghi chép bằng tay hay nhập liệu lại. Tất cả giao dịch đều được lưu trữ trên hệ thống, có thể truy xuất khi cần.

Thứ hai, hóa đơn điện tử được tích hợp sẵn. Khi cửa hàng xuất hóa đơn cho khách, hóa đơn sẽ được đồng bộ với cơ quan thuế theo quy định. Điều này giúp hộ kinh doanh tránh sai sót, hạn chế rủi ro về pháp lý.

Đặc biệt, Goclick còn hỗ trợ:

• Báo cáo doanh thu – lợi nhuận rõ ràng

• Quản lý tồn kho, công nợ, chi phí

• Kết nối thiết bị bán hàng tại quầy POS

• Đồng bộ dữ liệu online – offline

Hộ kinh doanh có thể theo dõi tình hình hoạt động ngay trên điện thoại, không cần kiến thức kế toán chuyên sâu.

Xoa dịu lo lắng bằng sự chủ động

Nếu trước đây, hộ kinh doanh gần như “phó mặc” việc xác định thuế khoán cho cơ quan thuế, thì nay chính họ trở thành người kiểm soát số liệu tài chính của mình. Điều này ban đầu có thể gây áp lực, nhưng về lâu dài lại tạo nền tảng quản trị bền vững.

Goclick hướng tới mục tiêu giúp hộ kinh doanh:

✔ Đỡ vất vả hơn trong việc kê khai
✔ Hạn chế sai sót, tránh rủi ro phạt chậm nộp/chênh lệch
✔ Quản trị tài chính bài bản hơn
✔ Dễ dàng mở rộng quy mô

Việc đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi chính sách này chính là lý do nhiều cửa hàng lựa chọn nền tảng công nghệ thay vì tiếp tục làm thủ công.

---

Hộ kinh doanh cần chuẩn bị những gì?

Việc bỏ thuế khoán từ năm 2026 là một bước ngoặt lớn trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Sự thay đổi chắc chắn tạo ra không ít lúng túng ban đầu, nhưng về dài hạn sẽ mang lại lợi ích cả cho Nhà nước lẫn người kinh doanh, hướng tới sự minh bạch, công bằng và bền vững hơn.

Trong bối cảnh đó, thay vì lo lắng, hộ kinh doanh cần chuẩn bị trước — đặc biệt là ứng dụng các nền tảng công nghệ quản lý. Những giải pháp như Goclick sẽ giúp việc kê khai, quản lý doanh thu và phát hành hóa đơn trở nên đơn giản, chính xác, tuân thủ quy định mà không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Có thể nói, chính sách đã thay đổi — và đây cũng là thời điểm để hộ kinh doanh thay đổi cách quản trị của mình, hướng tới một mô hình chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.