09/01/2026
4
Trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý thuế theo dữ liệu định danh, Cục Thuế đã có những làm rõ chính thức liên quan đến việc yêu cầu cung cấp Căn cước công dân (CCCD) hoặc mã định danh cá nhân của người bán khi kê khai thuế.
Nội dung này đặc biệt liên quan đến các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn, vốn phổ biến trong hoạt động của nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Việt Nam.
Việc làm rõ này không phải là một quy định mới phát sinh đột ngột, mà là bước cụ thể hóa các quy định hiện hành, đồng thời chuẩn bị cho lộ trình quản lý thuế bằng mã định danh cá nhân trong thời gian tới.
Theo quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp, khi doanh nghiệp phát sinh các khoản mua hàng hóa, dịch vụ từ cá nhân hoặc hộ kinh doanh không xuất được hóa đơn, doanh nghiệp được phép lập Bảng kê mua vào theo mẫu 01/TNDN để làm căn cứ hạch toán chi phí.
Tuy nhiên, để khoản chi này được tính là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, bảng kê phải đảm bảo đầy đủ các thông tin theo quy định, trong đó bao gồm thông tin định danh của người bán. Trong bối cảnh hiện nay, thông tin định danh này chính là số CCCD hoặc mã định danh cá nhân.
Cục Thuế nhấn mạnh rằng việc yêu cầu CCCD không áp dụng cho mọi giao dịch, mà chỉ áp dụng trong các trường hợp:
Giao dịch mua vào không có hóa đơn
Doanh nghiệp muốn khoản chi được công nhận là chi phí hợp lệ
Bảng kê được sử dụng làm căn cứ kê khai và quyết toán thuế
Điều này đồng thời phù hợp với lộ trình từ ngày 01/07/2025, khi mã định danh cá nhân sẽ được sử dụng thay cho mã số thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh trong các thủ tục đăng ký, kê khai và quản lý thuế.
Việc yêu cầu cung cấp CCCD trong bảng kê không đơn thuần là bổ sung thêm một trường thông tin, mà mang ý nghĩa lớn trong quản lý thuế hiện đại.
Thứ nhất, CCCD giúp cơ quan thuế định danh chính xác người bán, tránh tình trạng khai báo chung chung, không rõ đối tượng, dẫn đến gian lận hoặc trùng lặp dữ liệu.
Thứ hai, việc gắn dữ liệu giao dịch với mã định danh cá nhân giúp tăng khả năng đối chiếu và kiểm tra chéo giữa các hệ thống dữ liệu như thuế, ngân hàng, hóa đơn điện tử và các nền tảng số khác.
Thứ ba, đây là cơ sở để bảo vệ doanh nghiệp khi quyết toán thuế. Khi thông tin người bán được kê khai đầy đủ và chính xác, doanh nghiệp có cơ sở pháp lý rõ ràng để chứng minh tính hợp lệ của chi phí.
Trong thực tế, rất nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực như nông nghiệp, thu mua nguyên liệu, dịch vụ nhỏ lẻ, vận chuyển, gia công… thường xuyên phát sinh các khoản mua vào không có hóa đơn.
Nếu không thu thập và lưu trữ đầy đủ thông tin CCCD của người bán, doanh nghiệp sẽ đối mặt với các rủi ro như:
Chi phí bị loại khi quyết toán thuế
Bị truy thu thuế và xử phạt hành chính
Mất nhiều thời gian bổ sung, giải trình hồ sơ
Đối với hộ kinh doanh và cá nhân bán hàng, việc CCCD trở thành thông tin gắn liền với hoạt động thuế đồng nghĩa với việc:
Mọi giao dịch kinh doanh ngày càng minh bạch hơn
Trách nhiệm kê khai thuế gắn trực tiếp với định danh cá nhân
Việc quản lý doanh thu, chi phí cần được thực hiện bài bản hơn
Nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn đang quản lý bảng kê và chứng từ theo cách thủ công, dẫn đến:
Dữ liệu CCCD lưu trữ rời rạc, thiếu nhất quán
Dễ nhầm lẫn thông tin giữa các giao dịch
Khó truy xuất khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra
Tốn nhiều thời gian tổng hợp khi lập báo cáo thuế
Đây chính là điểm nghẽn lớn khi các quy định ngày càng yêu cầu dữ liệu đầy đủ, chính xác và có khả năng truy xuất nhanh.
GoClick ERP được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh quản lý dữ liệu kinh doanh gắn với yêu cầu pháp lý về thuế.
Thứ nhất, GoClick cho phép lưu trữ tập trung thông tin người bán, bao gồm CCCD hoặc mã định danh cá nhân, gắn trực tiếp với từng giao dịch mua vào. Dữ liệu được chuẩn hóa và nhất quán trên toàn hệ thống.
Thứ hai, hệ thống hỗ trợ quản lý các giao dịch mua vào không có hóa đơn, phục vụ việc lập bảng kê theo đúng mẫu và đúng yêu cầu pháp lý. Doanh nghiệp có thể dễ dàng tổng hợp dữ liệu khi kê khai hoặc quyết toán thuế.
Thứ ba, GoClick tích hợp bán hàng, kho, kế toán và hóa đơn điện tử trên cùng một nền tảng. Việc này giúp:
Hạn chế tối đa các giao dịch không có hóa đơn
Đồng bộ số liệu giữa các bộ phận
Giảm sai sót do nhập liệu thủ công
Thứ tư, với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, GoClick giúp quản lý doanh thu, chi phí và dữ liệu định danh một cách rõ ràng, từ đó chủ động đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế theo lộ trình mới.
Việc Cục Thuế làm rõ yêu cầu cung cấp CCCD khi kê khai thuế đối với các giao dịch không có hóa đơn là một bước đi tất yếu trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế.
Thay vì coi đây là áp lực, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên xem đây là cơ hội để:
Chuẩn hóa quy trình quản lý
Minh bạch dữ liệu tài chính
Giảm rủi ro pháp lý trong dài hạn
Với các giải pháp quản lý tích hợp như GoClick ERP, việc tuân thủ quy định thuế không còn là gánh nặng, mà trở thành một phần tự nhiên trong hoạt động kinh doanh bền vững.
Nhập email của bạn để nhận bản tin mới nhất của chúng tôi.
Liên hệ với chúng tôi